الرحيل

Ecouter la chanson Arahil

عبد الرحمان "بَاكُـو".. لؤلؤة أخرى تسقط من عقد نَاس الْغِيوَان
عبد الرحمان "بَاكُـو".. لؤلؤة أخرى تسقط من عقد نَاس الْغِيوَان

كم كانت فرحتي كبيرة وأنا أقف بإحدى زقاق باب مراكش (المدينة القديمة ) بالدار البيضاء نهاية تسعينيات القرن الماضي أمام رجل أشعت الرأس، أسمر اللون يجلس بكل جسمه الذي أنهكه الزمن على كرسي خشبي أمام "كراج" فارغ تماما إلا من ذكريات غير مرئية معطرة برائحة زمن جميل كان فيه الكلام الموزون و اللحن الصادق رسالة تدخل الى قلوب وبيوت المغاربة دون استئذان.
الرجل الجالس لم يكن سوى عبد الرحمان باكو (الثاني بالصورة من اليمين إلى اليسار) واحد من أعمدة الفرقة الأسطورية "ناس الغيوان" وأنا لم أكن إلا الطفل اليافع القادم من الجنوب الشرقي الذي منعه خجله من الاتجاه صوب "الكناوي" من أجل تحيته و التعبير له عن ما يكنه لشخصه ولفرقته من حب واحترام.
"عبيد الصنك المعبود يا كَلوب الحجر، كَلوب طايشة مليانة بلغدر، سلسلتو لقبور.. هالحق.. وها المنكر.. الخز للصخر من هم لبحر شكا والرياح العاصفة هجرات البرق والرعد مابين صخرة جامدة وعوافي زاندة.." كان هذا الكلام الغاضب فاتحة يبدأ بها "باكو" أغنية "لبطانه" الشهيرة التي يتشكي فيها أعضاء فرقة "الغيوان" الظلم الاجتماعي بكثير من العمق والإبداع الظاهر في كلمات ولحن الأغنية على حد سواء، وكان عبد الرحمان يدخل في حضرته "الكناوية" متجاوزا حدود الزمكان في كل مرة يتلو فيها موال هذه القطعة.
ولد عبد الرحمان بالصويرة سنة 1948 فاختار "الهججوج" رفيقا و النقش على عود العرعار مهنة قبل أن يلتقي بشباب من مدينة مراكش أسسوا فرقة اختاروا لها من الأسماء "جيل جيلالة"، لم يطل المقام مع محمد الدرهم ورفاقه فزيارة بوجمعة أحكور المعروف ب "بوجميع" الى مدينة مراكش بحثا عن عازف "هجهوج" جعله يحلق الى تجربة "ناس الغيوان" التي حفرت اسمه في ذاكرة الغناء كما حفر هو إسمها في وجدان المغاربة.
عاش عبد الرحمان قيروش (الاسم الحقيقي لباكو) شاهدا على الموت يسرق منه رفاقه الواحد تلوى الأخر، بوجميع أولا، ابن منطقة تسينت (70 كلم جنوب مدينة طاطا) الذي ترعرع في الحي المحمدي وتربى وسط فرقة الطيب الصديقي للمسرح دون نسيان مدينته طاطا التي كرمها من خلال أغنيته الشهيرة " المحبوب اللي نريد كاس لطاطا شور لمنابهة عرى رسم الدار" قبل أن يغادر الحياة في ظروف غامضة لا يزال فيها السؤال مطروحا حول أسباب الوفاة المباغتة لرجل رحل وهو يتقيأ الدم بعد تسجيل أغنية "غير خودوني".
ظل باكو وفيا لفرقته بعد مغادرة هرم الغيوان الذي جاء به الى الدار البيضاء، لكن الخلافات بدأت تظهر بين أعضاء الفرقة خاصة في بداية تسعينيات القرن الماضي بعد خصامه مع واحد من أكثر أعضاء الفرقة كاريزمية وهو العربي باطما "العروبي" الأصيل صاحب كتاب "الألم" الذي أرخ فيه لخلافه مع باكو وهو على فراش الموت بالقول " هذا المخلوق الذي عاشرته عمرا فتنكر من أجل المال وقال قولته المشهورة: خدم أتاعس على الناعس..".
باكو، ورغم مرارة النهايات في علاقته بالعربي باطما، أصر على أن ناس الغيوان كفرقة وجب أن تتوقف بموت الباطما، احتراما لتاريخها وحفاظا على "الأسطورة" التي تشكلت في أذهان محبيها، غير أن عمر السيد الذي كان ميالا للتسيير المالي والإداري للفرقة أكثر من ميوله للجذبة و الحضرة وسلوك "أولاد باب الله" التي كانت تطبع سلوك بوجميع، باطما، باكو وعلال على حد سواء، رفض (أي عمر السيد) هذا المنحى وقرر الاستمرار باسم الغيوان مع جيل جديد من الشباب أعادوا غناء ما فات وكتبوا أغنيات جديدة مثل "النحلة" قبل أن يسقط بالفرقة في استعمالات تجارية لم ترق العديد من المحبين.
رحل باكو يوم الأحد و سيوارى جثمانه الثرى يوم الاثنين في مقبرة بمدينة الصويرة التي طالما سكنته كما سكنها، وبذلك يكون عود العرعار قد عاد ليزرع في تربته الأصيلة و تكون لؤلؤة أخرى قد انفرطت من عقد "ناس الغيوان" الذي كان زينة في عنق عدد كبير من المغاربة الذين حملوا من خلال الفن هم هذا الوطن.

المجذوب



عبد الرحمن باكو .. المجذوب

عبد الرحمن باكو .. المجذوب
غِيرْ حذوني.. . للهْ غِيرْ خذونِـــي
روحي نهيب لفداكم غير خدونـــي
معدوم ولفي.. لله دلونــــــي
ما صابر علْ اللّي مشاو أنا ما صابَرْ
صفايح ف يدين حداد أنا ما صَابَـرْ
مقطع غيواني بصوت عبد الرحمان باكو


واقفا أو قاعدا يرتفع الصوت المبحوح. الصوت الجاذب. الصوت المجذوب. المجذوب هو شخص خارج عن عادية الناس قولا وفعلا، أي أنه شاعر بالجسد وبالكلام. كلام يُحرِّك، يُهيِّج، يُضيف للذات لذة عبر الألم وعبر دفئ الألم المؤدي للجذب، وبالتالي للشفاء.
الجذبة شفاء الروح بتحريك الجسد. شقاء من حالة ـ من حالات ـ لا يعرفها إلا المكتوون بجمر الكلام، المحترقون بغيوان ما بعد الكلام وما قبله.
الجذبة طقس روحاني له تجليات مادية في طريقة الجلوس، في طريقة الوقوف، في الحركة المتحركة والراجة للذاكرة وللحاضر من أجل اختراق الوقت الذي هو ما أنت فيه. يد المجذوب هي أيادي، حين تمتزج بآلة وترية قديمة غليظة الأوتار تزيد الروح ارتفاعا مبعدة العقل عن حركة اليومي، والفكر عن جزئيات مادية تؤرق.
يد عبد الرحمان باكو وهي تتحرك تحرك معها الروح بل " الأرواح " للقضاء على " الأرياح " حركة سريعة وواقفة ( كيف يمكن الجمع بين المتناقضين )، حركة يتبعها ميلان الجسد الناتج عن سكر الحال. سكر بالفعل. سكر رباني لا مادي بخمرة معتقة بقول الأخذ الآخذ بصراخ رهيب لا نعرف متى ابتدأ ولا متى ينتهي.

غِيرْ خُذُونِي لِلّهْ غِيرْ خُذوُنِي.
رُوحِي نْهِيبْ لَفْداكُمْ غِيرْ خُذُونِي
مْعْدُومْ وُلْفِي لِلهْ غِيرْ خُذُونِي
.
الأخذ الأخاذ. وآلات وترية ودف وطبلة وسنتير تُضَوِّئ الروح وتدوخ العقل المسيج لها بالأخذ إلى جهة أخرى بعيدة. جهة الشعر. جهة البوح. جهة فضح السر المستور المكنون.
لا مجال للتراجع في الذهاب بعيدا بالجسد في جذبته إلى أقصى حالة ممكنة. المجذوب ليس مخيرا في هذا ما دام غيوانيا عميقا في غيوانيته، والرجاء ـ وهو مقام صوفي ـ تساؤل للرجوع إلى أرض الناس، ومزج للمرارة بالأمل، والصفاء بالكدر من أجل خلق حالة يتحرك فيها الجسد النائم. الجسد المتعب
.
الله بَابَا جَاوبْنِـــــي عْلاشْ أَنَا ضْحِيّة للصّمْتْ
وَاشْ اجْرَى لِيَ جَاوبْنِي مَالْ سْفِينْتكْ مَا وْصـْلتْ
بَابَا شكون كدر صفاك بَابَا مُول السّيفْ المسْلولْ
بَابَا فِينْ جْحَا والغُــولْ بَابَا عَيّانـَــا لْحْجِـي

تعب كله القعود، وجسدك النابض الحي عبر الصورة المسجلة، جسد حي متحرك بصوته المبحوح القوي. الصوت الكناوي، وصراخ ونشوة بدمع العين ولكنها تضيء العتمة، تنير الحال لأهل الحال
.
أهْل الحَالْ يَا اهْلْ الحَــالْ امْتَى يَصْفَى الحَــالْ
تْزُولْ لْغْيُومْ عْلى الغُرْبَانْ وُتْفَــاجَى لْهــوالْ
يَا السَّامعْنِي زِيدْ اسْمَعْنِي وافْـــهمْ شَانْ القُولْ

افهم أيها الفاهم أصل ما أنا فيه، لأنه نفس ما أنت فيه، قبل أن تكون، وقبل أن أكون، وهل نقول قبل أن أوجد أصلا. أن نوجد في الهول، في الأهوال ونحن نسلكها.
طريق السالكين هو طريق الجذب والأخذ والحال، طريق ممتزج بالشوك بالنواح، ولكنه ضروري. منذ القلم واللوح، ومنذ الدواة الأولي :

آ سَالْكِينْ الهولْ وْسَاطْعَه نْــوَارُه
ما جْرَى فُوقْ صْدَرْ الحَقْ منْ مْناكَبْ
مَا تحفات الدْوايــا على لْقـــلامْ
وْما تّحْفَرْ بظْهرْ الجـــايْ مرْهوبْ
فبْلادْ العُربـــانْ ينــوحْ الْبــومْ
 .
ولكنه الضياع في الحب، في الحق، والدعوة للحرية.
الشطح هيجان داخلي يحرك الجسد ويكلمه ويدعوه للبوح. وعي بالوقت انطلاقا من لحظة لا وقتية. لحظة جذب تقترب من جنونها، خلاصها الكشف والكشف حجاب بالرؤية يحترق، بالوجد يبرد. الشطح غياب لذيذ يتذوق عذوبته السكارى، عشاق الحرية الباحثين عن تعويض أغلال اللغة بصمت هو الوقت والحال والبوح.
الوجد قلق واضطراب يغلب على الوجدان لا يقوى هذا الوجدان على احتماله. انفعال في الداخل، في السر، في الظلمة، يقود إلى بوح مختلف عن بوح الناس. رقصة الصوفي رقصة غير إرادية، فهي فيضان نار أو ثلج يقود للحركة والوجد في الأحوال.
وقد ميز الصوفية بين الواجد الساكن والواجد المتحرك وحاولوا المفاضلة بينهما، وتحليلنا هنا يدخل في منحى الوجد المتحرك، أي الوجد اللغوي الفاعل باعتبار لغة الشاعر هي لغة فاعلة لا مفعولة إذ " الشطح يستلزم الحركة والاضطراب لقوة الوارد وغلبته على صاحبه "1.
وقد لخص عبد الرحمان بدوي عناصر الشطح فيما يلي : " العناصر الضرورية لوجود ظاهرة الشطح هي: (أولا) شدة الوجد، و(ثانيا) أن تكون التجربة تجربة اتحاد، و(ثالثا) أن يكون الصوفي في حال سكر، و(رابعا) أن يسمع في داخل نفسه هاتفا إلهيا يدعوه إلى الاتحاد فيستبدل دوره بدوره، و(خامسا) أن يتم هذا كله والصوفي في حال من عدم الشعور" 2.
الشطح إذن حالة متحركة تنتج عن وجد، وهو سر للصوفي لا بد منه. شدة وجد، وتجربة اتحاد، وحالة سكر، واستبدال دور، ولاوعي، هي عناصر الشطح الأصلي الذي ستتم استعارته لعصر آخر مختلف زمانا ومكانا، إلا أنه ابن اللحظة التي أنت فيها، أي ابن الوقت الذي هو ما أنت فيه.
شطع ونداء
 :
يا عربانْ ها القلبْ نْفتْحُو ونغرْسو أشْجارْ
تَنْبَتْ حريتنا كاملينْ...
ضايعينْ يا حْبابي ضايْعينْ
ضايعينْ يا حبَابي ضايعينْ

الأنغام سيدة الكون. والكون أصله نغم متناغم متناثر. لا حياة بلا نغم، نغم موسيقي بالصوت البشري بصوت الآلة المتحركة باليد.
آلات ناس الغيوان آلات متحركة باليد، وواقفة تعزف الفرقة، وحتى في الجلوس فهي تعزف واقفة بل محركة للجسد مرقصة إياه.
إنه حديث الجسد، وعبد الرحمان باكوهو حركة غيوانية من الشطح نبعت. الشطح الكناوي، والحركة الكناوية هي حركة كونية لا تحتاج إلى فهم ولا إلى لغة ولا إلى جواز مرور وهي تَعُبر كل الذوات وكل الأجناس، وكذا حركات عبد الرحمان باكو، هذا الجسد العملاق بشكله الخاص، بل بقيمته التي لا يدركها إلا المكتوون بنار الوجد والجذبة.
بعض الأفراد لا يتكررون في التاريخ، هم يأتون مرة واحدة ويبقون إلى الأبد، العربي باطما، بوجميع، وباكو،عمر السيد، وعلال أي كل الفرقة الغيوانية الأصلية. إنها فصل لا يتكرر.
ونحن نقرأ الديوان الغيواني، قد لا نتأثر بالكلام - رغم أهميته - التأثير نفسه ونحن نسمع لأصوات أهل الحال، أهل الغيوان، ناس الغيوان، وصوت وجسد الروح القوية التي يضفيها سر من الأسرار الكونية لصوت باكو المتلألئ. الثاقب الصارخ صراخ الأخذ، أخذ الكلام وما بعده. نعني حركة الجسد بالشطح المشفي من غمة العصر والأشياء.
كل الكبار يتعذبون من أجلنا، قد يغيبون صغارا، قد يتألمون، ولكنه السر المكنون لكل حركة إنسانية عظيمة، والتي من بين أهمها حركة ناس الغيوان، وأحد أعمدتها عبد الرحمان باكو.
****
1 عبد الرحمن بدوي، شطحات الصوفية، وكالة المطبوعات، الكويت، ط:2،، 1987، ص: 12,2 نفسه، ص : 11,

Thayyer A Mul al-Hal




Paco a laissé le feu derrière Nass el Ghiwane en 1995, quand il a quitté le groupe. C'est au cours de son activité dans le groupe qu'ils ont fait leur musique la plus merveilleuse, en s'appuyant fortement sur ses lignes guinbri. (Comparez les enregistrements de la période pré-et post-Paco, bien qu'il y ait toujours été un joueur guinbri dans le groupe, il était imprégné dans le répertoire traditionnel Gnawa seul qui pourrait amener le Hâl
 (la condition funky groove).


Cette cassette, je crois que c'est la seconde en solo, datée de 1993 environ, quand il était encore avec Nass el Ghiwane. Sa cassette présente des mélodies Gnawis avec des paroles retravaillées (à la Nass el Ghiwane). Elle dispose strictement de paroles Gnawis, mais musicalement, il y a quelques éléments stylistiques qui la distingue à d’autres enregistrements de la musique Gnawa typique. Les cliquetis des qraqeb ( Gnawa) sont ici tout à fait contrôlés, mais juste que la conduite comme dans les meilleurs enregistrements Gnawa. Paco ajoute un triangle ou un autre carillon, qui ressemble à un tambour baril tbel, enrichissant la texture et en donnant la session un sentiment légèrement Ghiwane, en ajoutant de l'ambiance Ghiwanien, cet album est caractérisé par de longues sections de chants, la durée de chaque chanson est beaucoup plus longue que celle d’une version normale Gnawa. Paco apporte l'intensité de ses performances vocales à ces pistes. Le résultat est un ensemble très agréable de chansons Gnawa qui se diffère d'une version chantée par un ensemble d’éléments d’un groupe, il a ajouté certains ingrédients stylistiques qui ne dérogent pas des principales attractions: le chant passionné et un guinbri sourd.


1) Damman Lebled (=Chalaba Titara)
2) L'atfa Lillah (L'afu Rijal Allah)
3) Essuba'i
4) Alyaburi (=Sala Nabina Musawi)


Palestine

Solidarité avec la Palestine 1992 Nass el Ghiwane Intifadha,
En l'honneur du vote à l'ONU sur la question de l’Etat Palestinien, vers l’année1992 le groupe Nass el Ghiwane a produit la chanson "Intifada", commémorant l'époque actuelle de l’Intifada.
Ce n’était pas la première fois que Nass el Ghiwane chantait sur la situation en Palestine. Leur plus célèbre chanson sur ce sujet était "Majzara" (populairement connue sous le nom «Sabra & Chatila ) a été produite 10 ans plus tôt, àhttp://www.blogger.com/img/blank.gif la suite des massacres terribles en terre de Liban.






Il est inhabituel pour Nass El Ghiwane d’être aussi explicite lorsqu'il s'agit de questions sociales et politiques. Il est plus facile pour eux de le faire quand ils chantent à propos des situations en dehors du Maroc. Ils dansent sur un fil fin lorsqu’ils chantent sur les questions de l'intérieur du royaume, utilisant la métaphore et de références obliques dans les verbes à laisser au public pour déchiffrer, tout en évitant des éventuels ennuis avec les autorités.

Cette approche était certainement nécessaire pendant le règne d’Hassan II. Nass el Ghiwane ont dépassé le sommet de popularité en 92, mais il n’y avait vraiment pas d'autres débouchés (à ma connaissance) pour la musique avec l’exposition sociale à l'époque de règne du roi Hassan II, le successeur Mohammed VI a fait quelques changements progressifs depuis son accession au trône en 1999, en ouvrant quelques issues pour la musique abordant des thèmes sociaux à l’instar de la musique du hip-hop marocain et de de musique de fusion. Toutefois, les artistes ne peuvent pas aller aussi loin dans ce qu'ils disent, comme son père, le roi actuel ne tolère pas la critique directe de sa politique par des journalistes ou des musiciens.





Monde Spirituelle Gnaoui

Une autre bande de Paco, le bouillant guinbri !!! jeu de dynamo de Nass El Ghiwane. (Mes réflexions antérieures sur Paco peuvent être trouvées ici .) Je crois que c'est sa première cassette en solo, mais je ne suis pas sûr - du moins c'est la plus ancienne que je n''ai jamais trouvé- Je devine que c'est à partir des années 80".

Dans le morceau d'ouverture "Ma Ya Denya Fik Khayr», Paco prend une approche similaire à celle qu'il a fait dans certaines chansons de Nass El Ghiwane - en utilisant des mélodies du répertoire gnawa et en ajoutant de nouvelles paroles de sa propre composition. Avec Nass El Ghiwane, Paco a utilisé cette approche pour des chansons comme "Sadma" (basé sur la chanson de Gnawa "Negsha" - voir le clip vid ci-dessous), et "Lebtana" (basé sur la chanson de Gnawa "Marhaba"). Les chansons de Gnawa étant riffed ici sont "Mbirkiriya» et «Fofo Denba". Ces adaptations ont été appréciées par les musiciens gnawa traditionnel, et j'ai entendu des chanteurs Gnawa insérer certaines des paroles de Paco dans les performances rituelles des chansons originales. (Plus précisément, le refrain «O Ya Denya, hara u Marra" de cette chanson, et la ligne "L-Guelb Majruh, la bad ineen» à «Sadma")



Les pistes 2 et 4 sont des interprétations assez simples de chansons de Gnawa (avec quelques percussions supplémentaires ajoutés à la guinbri - qarqaba-vocal texture). Piste 3 sonne comme comme une chanson Soussiya , la chanson 4 est une épopée, le côté long de version de "La ilaha illa Llah» du répertoire gnawa, avec une spectaculaire introduction propre à la Nass El Ghiwane.

1) Ma Fik Ya Denya Khayr
2) Sandi
3) Wadi As-Sahat
4) Ar-Rahil (= La ilaha illa Llah)

Translate by Rabah

Boujemaa et Paco ensemble

LR - Omar Sayed, Boujemaa H'gour, Allal Yaala, Abderrahmane «Paco» Kirouche, Larbi Batma

Nass El Ghiwane - l'album rare (Boujemaa et Paco ensemble)

Nass El Ghiwane - que peut-on dire,si comme nous voulions tenter d'introduire l'histoire du rock and roll dans un billet de blog. Au début des années 70 Nass El Ghiwane ont mis le monde de la musique maghrébine sur le feu, férocité dans le rythme de conduite. paroles tranchantes ensemble de chant fougueux, chant solo déchirant. archaïque et moderne, subversif et traditionnel, au meilleur de ma connaissance, désormais, pour la première fois le Gnawa guinbri (ou sintir ou hajhouj ) est omniprésent et utilisé dans un contexte de musique populaire.

la plus longue durée de vie de l'incarnation du groupe était de 1974 à 1995 , en quatro avec Larbi Batma (tam-tam et chant), Omar Sayed (bendir et chant), Allal Yaala (snitra & chant) et Abderrahmane «Paco "Kirouche (Gnawa guinbri & vocal). La plupart des enregistrements disponibles classiques du groupe ( caractérise cette gamme).

L'originalité, la gamme mythique en l'année 1973 était basée sur 5 éléments à savoir Larbi, Omar et Allal, plus Moulay Abdelaziz Tahiri sur guinbri et Boujemaa H'gour sur da'du et chant, Boujemaa était considéré comme le feu et l'esprit du groupe en ces premiers jours. Les premiers enregistrements du groupe en référence des chansons englobées dans le lecteur winmap ci-dessus, sont souvent difficiles à trouver, mais ils ont récemment été réédité en deux CD de cette collection .

Après le départ de Tahiri en 1973 pour rejoindre Jil Jilala, Paco a rejoint le groupe, Nass El Ghiwane regroupait 5 éléments jusqu'à la mort prématurée de Boujemaa en 1974. (la photo ci-dessus représente la constitution du groupe). Certaines classiques du répertoire du groupe date à partir de cette période, mais peuvent être trouvées que dans des ré-enregistrements effectués par le quatro plus tard (ainsi par le groupe après le départ de Paco en 1995 et / ou la mort Larbi Batma en 1997). ultérieurement je n'ai pas constaté des enregistrements de ces chansons sur cassette ou CD.

Pourtant, plusieurs singles et groupe ont été enregistrés par le quintette aux années 1973-1974. J'ai beau cherché à trouver ce single !!!! :

Et une fois j'ai vu un LP complète comportant cette composition du groupe, Le design de la pochette de l'album était simple (montré en haut) Le LP se trouvait dans un magasin à Marrakech au Riad Zitoun. Si vous avez déjà remarqué une chose concernant les magasins vinyle au Maroc ?!!! vous savez que la plupart d'entre eux ne seront vous le vendre, mais contrairement ils seront heureux de vous l'enregistrer sur cassette.

Voici un transfert numérique de ma copie sur cassette de la copie vinyle propriétaire du magasin Marrakchi de la 2ème album de Nass El Ghiwane. Toutes ces chansons ont été ré-enregistrées par le quatuor après la mort de Boujemaa, et certains d'entre eux ont été introduites sur un album appelé «Hommage à Boujemaa". Il était particulièrement émouvant pour moi d'entendre cette version de "Ghir Khoudouni", avec Boujemaa chanter le dernier couplet:

Bonne chance pour ne pas mourir
L'amour ne meurt pas
Bonté ne meurt pas
La justice ne meurent pas
La paix ne meurt pas

Dans les enregistrements ultérieurs, Omar chantait ce verset et ajoute la ligne "Boujemaa ne meurt pas».

Je ne suis pas convaincu que Paco est sur ​​toutes ces pistes. Il est définitivement sur ​​«Ghir Khoudouni".


Chansons :
1) Al Hessada
2) Ghir Khoudouni
3) Lahmami
4) Mzine Mdihek
5) Youm Malkak (Ah Ya Ouine)
6) Ya Sah



Translate by Rabah



Boujmii, l’homme et l’œuvre

Les anciens compagnons de Boujmii sont unanimes sur son talent et ses qualités humaines. Contre l’oubli, ils revendiquent la réhabilitation de sa mémoire. Témoignages.


Taïeb Saddiki : « Il y a des charognards qui veulent faire de Boujmii un grand politicien »
J’aimais beaucoup Boujmii, c’est un garçon qui avait beaucoup de talent. Il était vraiment à l’origine du mouvement de la chanson populaire dite ghiwanie. En plus de cela, il était très généreux, avec un cœur en or.
Ce que je regrette maintenant, c’est qu’il y a des gens que j’appelle des charognards qui veulent faire de Boujmi un grand politicien. Et ils vont jusqu’à prétendre qu’il a été assassiné.
Je suis scandalisé par ces criminels qui cherchent derrière cela un ou des profits.





Moulay Abdelaziz Tahiri : «Le défunt avait un don artistique multiple»
A l’occasion du 31ème anniversaire de la disparition de Boujmii, je voudrais dire que le regretté avait un don artistique multiple. Il était d’abord un grand comédien, en témoignent les cinq ou six rôles qu’il avait joués avec beaucoup de talent. Le public a toujours souhaité le voir et le revoir sur scène…




Hamid Zoughi : « Boujmii est victime d’une terrible injustice »
Boujmii a disparu dans des circonstances obscures, on attend encore et toujours que ces circonstances soient élucidées. Je suis révolté que, même après sa disparition, certains s’acharnent encore à vouloir le gommer de l’histoire de Nass El Ghiwane, alors qu’il fut l’un des fondateurs de ce groupe. Je me demande pourquoi Nass El Ghiwane eux-mêmes ne s’intéressent pas à leur ex-compagnon, la moindre des choses aurait été que le groupe commémore annuellement l’anniversaire de sa disparition. En ce qui concerne mon rapport au regretté, j’étais lié à Boujmii par des liens très forts. Cela date de notre enfance, quand nous habitions à Derb Moulay Chrif (Hay Mohammadi). S’agissant des souvenirs que j’ai gardés de Boujmii, il y en a un que l’on a toujours occulté : au-delà de sa passion du « zajal hassani », du théâtre, le regretté fut un grand joueur de football. Il s’est fait remarquer à son très jeune âge par sa qualité de jeu, au point que le défunt Larbi Zaouli lui avait proposé d’intégrer l’équipe « TAS ».

Omar Sayed : « Nous n’avons certes pas assez fait pour le regretté »
Nous aurions certes pu faire mieux pour réhabiliter la mémoire du regretté, mais l’image de Boujmii est restée très vivace dans notre mémoire. Il ne se passe pas un jour sans qu’on ne se rappelle cet artiste pétri de grandes qualités humaines. Ce que j’appréciais beaucoup de lui, c’est qu’il était toujours souriant. Le défunt répandait autour de lui comme une odeur de félicité, il était aimé de tout le monde. S’agissant de sa qualité d’artiste, je dois d’abord préciser que Boujmii vit le jour dans un quartier habité par des gens originaires de la région dite « Aârib », située à quelques kilomètres de Taroudant. Ces gens étaient connus pour leur capacité à communiquer avec des paroles très suggestives, ce qui en art passe pour une très grande qualité. Plus tard, la famille Boujmii déménage à Derb Moulay Chrif. C’est là que je fis sa connaissance. Avec lui, je partageais la passion du théâtre. En 1963, nous avons créé la troupe « Rouad Al Khachaba » (Les Pionniers de la scène). Dans ce « nous», se reconnaîtront évidemment Miloud Ouâli, Allal, Lahcen (frère de Boujmii)… En 1967, nous avons intégré la troupe du Théâtre municipal dirigée alors par Taïeb Saddiki.


Par : M’Hamed Hamrouch

Youm Melkak

























Album : Youm Melkak يـــوم مــلـْقــَــاك ْ

Artist : Nass El Ghiwane نـــاس الــغــيــوان

Index : http://en.wikipedia.org/wiki/Nass_El_Ghiwane

Language : Arabic - Instrumental

Country : Morocco

Melodies :

[.01.] Ah Ya Wine Wine آه يآ وين وين

[.02.] Ah Ya Ba Hnini آه يآ بآ هـْنيني

[.03.] Fin Ghadi Bia فين غادي بيـّـا

[.04.] Ana Rani Mchit أنا راني مشيت

[.05.] Wayyeh ويــّه

[.06.] Lilah لله يا مولانا

[.07.] Wach Hna Homa واش احنآ هوما

[.08.] Golou Lyamna قولوا لـيـّـامنا




El Sinia


Album

Essinia - Disque D'Or

الــصـّـيــنــيـة - الالـبـــوم الـذهـبــي

Ce CD contient toutes les premières chansons du groupe(1973-1974) est sans doute le plus représentatif de l'identité Nass el Ghiwane.

هذا الالبوم يحتوي على جميع اغاني المجموعة في مراحلها الاولى (1973-1974) وعلى الارجح الأكثر تمثيلا لهوية ناس الغيوان

Artists :

Nass El Ghiwane نــاس الـغـيــوان

[ With Batma and Boujmea مـع المرحومين بوجميع و بطمة ]





فــيــن غــادي بــيــا


يا من هو بَازْ فْ لَقفازْ

يا من هو فروج عل الكَنْدْرَة ونشر جناحه

يا من هو تِلِّيسْ

اعطى ظهرو لَتَّغـْـرَازْ

عمرني ما ريت لغزال تمشي بَلْمْهْمَازْ

وفراخ الخيل عَادُوا سْرَاحُوا

عمرني ما ريت النخلة تعطي حب الْغـَازْ

بعد الثمر وُتَبْلاَحُهْ

يا من هو ديب فْ لْغـْيَابْ كْثَرْ صْيَاحُه

أليام أليام


يَا بَتِّي مَالْكْ عُوْجَا

واش من سباب عْرْجْتِي لِي بِهْ

تَارَة تسقني حليب

تَارَة تسقني حَدْجَة كِي مُولَى هِيهْ

صَدَّقْ حتى عيا وگالوا راها فيه تبقى فيه

أنا گاع بنادم نبغيه

. . . وظانه مثله يبغيني

كيف نبغي نگول عليه

اللي فَ خْلاَگِي مَا يْخْلِّينِي


فين غادي بياخويــــا فين غادي بيـــــــــــا


دقة تابعة دقــــــــــــة شكون يحد البــــــاس

لا تلومونا ف الغربـة يا هـــــــاد النــــــاس

لا تلومونا ف الغربـة وُليعـــــــة الغربــــــة

لا تكذبوا عَلْ الرُّومِيَّة مــــا هـــي نـَشـْبَـــــة

أنا ما نسيت البنديـــر

أنا ما نسيت القصبــة

أنا ما نسيت الموسـم والخيل سربة سربــة

أنا ما نسيت الگــُــورْ ولا مجمع الطلبـــــــة

أنا ما نسيت دواري يــا بــلاد القصبــــــة

أنا ما نسيت لعشيـرة ولا گمـــــح الرحبـــة

أنا ما نسيت حياتـــي يــــا نـــاس المحبـــة

أنا ما نسيت ناســــي خَايْتْ هَدِي نَكْبَــــــــة

ما هْمْنِي وْلاَ رَشَّانـِي غير فراق الصحبــــة

ما همني ولا رشانـي لا مــــــا للتربـــــــة

ما همني ولا رشانـي لا صابـــة لا غـُمْـــرَة

ما همني ولا رشانـي شمسنا ضَوْهَا جمـرة

ما همني ولا رشانـي لا نجوم لا گمــــــــرة

ما همني ولا رشانـي وَيَا لِيعْةْ القـُــــــــدْرَة


فيـــن غـــادي بيــــا خويــا


بين قـَلبِي الوَگـــَــــاد

بين حيرة وُ عـْنـَـــادْ

بين قرب ولبعــــــــاد يــــا كيـــة لَخـْـــلاَگ

بين نار و لرمــــــــاد وعذاب الولفــــــــــة وتنكاد الضميــــــــــر

ضْمِيــــِري بَالْوَلْفـَــة


فين غادي بيا خويــا فيــــن غــَـادِي بـِيـَّــا

Best of Nass EG


Album : La légende -:- Best of -:- Les 28 plus grands titres réenregistrés et remastérisés




ضايعين يا لعرب


اهْلْ
الحَالْ يَا اهْلْ الحـَــــالْ

امتـــــى يصفـــــا الحـــــال

تزُولْ لْغْيُومْ عْلَ العـُـرْبـَـانْ

وتــتــفــاجــــى الأهـــــوال

يا سامعني. . زيد اسمعنـي

وافــهــم شــــان ويــقــيــن

رَقْصَتْ فَ العُروبَة أمْوَاتْ

وكــــثــــرو الــــطــــغـــات

يَا مِيلاَفـِــي و يَا مِيلاَفـِـــي

ا نـت وحـدك يــا مِيــلاَفـِـي

عارف قصدي ومانقـــول

والحق منك ساطع أنــــــوار

أَسَّالْكِينْ الهُول وُسَاطْعَة أنواره

ما جرى فوق صدر الحق من مناكب

ما اخْفَاتْ

الدْوَايَا عْلَ لَقْلاَمْ

وما تحفر بظفر الجاي مرهوب

ف بلاد العربان يِنُوحْ البُومْ

من گال حالنا يتدنى من السلام

يروم الولف الزين يا هلي

وُنْعْمْلُو مْشَاهْبْ يْضِْوي علينا كاملين

من قال أنا راني مشيت خيوط

معروجة وكاتلين وانا نتلاكع

لا نصيب يا عربان ها الگلب نفتحو

ونغرسو أشجار تَنْبَتْ حُرِّيَتْنَا كاملين

ضايعين يا حبابي

ضايعين ضايعين يا لعرب ضايعين